AN NINH QUỐC PHÒNG - PHÁP LUẬT

Đóng góp dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 - Kỳ 1: Những nội dung cơ bản của việc lấy ý kiến nhân dân

Nhằm giúp độc giả hiểu rõ thêm việc lấy ý kiến nhân dân về dự thảo sửa đổi Hiến pháp (HP) năm 1992 (theo Nghị quyết số 38/2012/QH13 ngày 23-11-2012 của Quốc hội khóa XIII), báo An Giang sẽ đăng tải nhiều bài viết liên quan. Trong kỳ đầu tiên này, phóng viên đã có buổi phỏng vấn ông Bùi Trí Dũng, Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh về nội dung trên.

PV: Thưa ông, việc lấy ý kiến nhân dân về dự thảo sửa đổi HP 1992 có tầm quan trọng như thế nào ?

Ông Bùi Trí Dũng (B.T.D): HP là văn kiện chính trị - pháp lý (CT-PL) quan trọng, nhằm bảo đảm sự ổn định chính trị - xã hội và chủ quyền của quốc gia, thể hiện bản chất dân chủ, tiến bộ của Nhà nước và chế độ; là đạo luật cơ bản của Nhà nước, có hiệu lực pháp lý cao nhất trong hệ thống pháp luật. Qua 20 năm thực hiện HP năm 1992, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Đến nay, đã có nhiều thay đổi, trong bối cảnh tình hình quốc tế có những biến đổi to lớn, sâu sắc. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần XI của Đảng đã xác định mục tiêu, định hướng phát triển toàn diện, bền vững đất nước trong giai đoạn cách mạng mới nhằm xây dựng nước Việt Nam XHCN dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Vì vậy, sửa đổi HP năm 1992 là tất yếu, nhằm bảo đảm đổi mới đồng bộ cả về kinh tế và chính trị, xây dựng Nhà nước pháp quyền VNXHCN của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN, bảo đảm tốt hơn quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; xây dựng và bảo vệ đất nước; tích cực và chủ động hội nhập quốc tế. Việc sửa đổi HP là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, cần phải có sự tập trung trí tuệ của toàn xã hội. Vì vậy, việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân về dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 (DTHP), là một đợt sinh hoạt CT-PL quan trọng, rộng lớn trong toàn Đảng, toàn dân và cả hệ thống chính trị, nhằm phát huy quyền làm chủ, trí tuệ, tâm huyết của các tầng lớp nhân dân, của các cấp, các ngành, đồng thời, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của mỗi cá nhân, cơ quan, tổ chức đối với việc sửa đổi HP, thi hành HP, pháp luật và góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCNVN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.

Ông Bùi Trí Dũng.

PV: Một số điểm trọng tâm trong việc lấy ý kiến và những điểm mới trong DTHP so với HP năm 1992 cần quan tâm, thưa ông?

B.T.D: Việc sửa đổi HP lần này tập trung sửa đổi, bổ sung những vấn đề thực sự cần thiết, những vấn đề đã rõ, được thực tiễn chứng minh đủ cơ sở, nhận được sự thống nhất cao và phù hợp với tình hình mới. Cho nên, trong quá trình tổ chức lấy ý kiến cũng cần tập trung thảo luận làm rõ hơn những nội dung trọng tâm, như: Tiếp tục thể chế hóa, làm rõ hơn việc phát huy dân chủ XHCN, bảo đảm tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, huy động các lực lượng xã hội phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước; tiếp tục khẳng định và làm rõ hơn bản chất, vị trí, vai trò, trách nhiệm của Đảng lãnh đạo đối với Nhà nước và xã hội; phát huy nhân tố con người, thể hiện sâu sắc hơn về tôn trọng, bảo vệ quyền con người, bảo đảm thực hiện tốt hơn quyền, nghĩa vụ cơ bản của công dân; tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, phát triển văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ, bảo đảm công bằng xã hội, bảo vệ môi trường; bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN; xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; tích cực, chủ động hội nhập quốc tế; bảo đảm hiệu lực, tính ổn định, lâu dài của HP;

  DTHP lần này sửa đổi, bổ sung 11 chương, 124 Điều, so với HP năm 1992, giảm 1 chương, 23 Điều, giữ nguyên 14 Điều, sửa đổi, bổ sung 99 Điều và bổ sung 11 Điều mới. Cụ thể, những điểm mới so với HP năm 1992 là:

- Xác định từng nhóm vấn đề có tính chất quan trọng của các chương để sắp xếp lại vị trí cho phù hợp, như sửa đổi tên Chương I: Nước CHXHCNVN thành Chế độ chính trị và gộp Chương XI: Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, Thủ đô, ngày Quốc khánh, vì đây là những nội dung gắn liền với chế độ chính trị của quốc gia; sửa đổi, bổ sung và bố cục lại Chương V: Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân của HP năm 1992 thành Chương: “Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân” và để khẳng định giá trị, vai trò quan trọng của quyền con người, quyền công dân trong HP nên đã đặt sau Chương I: Chế độ chính trị; sắp xếp lại và làm rõ hơn tính chất, trách nhiệm, thẩm quyền của HĐND và UBND để phù hợp với nguyên tắc tổ chức quyền lực Nhà nước thống nhất và mối quan hệ giữa trung ương và địa phương trong tình hình mới...;

- Tiếp tục khẳng định và làm rõ hơn các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong HP năm 1992 và bổ sung một số quyền mới để phù hợp với các điều ước quốc tế về quyền con người. Đó là: Quyền sống; quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người, hiến xác; quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư; quyền kết hôn và ly hôn; quyền hưởng thụ các giá trị văn hóa, tham gia vào đời sống văn hóa, sử dụng các cơ sở văn hóa, tiếp cận các giá trị văn hóa; quyền xác định dân tộc; quyền được sống trong môi trường trong lành... DTHP quy định quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị giới hạn trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức, sức khỏe của cộng đồng...

- Để làm rõ hơn quyền làm chủ của nhân dân, cơ chế phân công, phối hợp, kiểm soát quyền lực, hoàn thiện bộ máy Nhà nước pháp quyền XHCN, DTHP bổ sung 3 thiết chế hiến định độc lập vào Chương X, gồm: Hội đồng HP, Hội đồng Bầu cử quốc gia và Kiểm toán Nhà nước; Dự thảo HP còn làm rõ trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc; bỏ quy định kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo…

PV: Đoàn ĐBQH – HĐND tỉnh An Giang sẽ thực hiện những hoạt động gì để tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân về việc lấy ý kiến, thưa ông?

B.T.D: Trách nhiệm của Đoàn ĐBQH và ĐBQH là thông qua những phương thức hoạt động nhằm thu thập được nhiều ý kiến ở nhiều thành phần trong xã hội đóng góp cho DTHP. Theo đó, cùng với việc thu thập ý kiến của nhân dân do HĐND, UBND và UBMTTQVN các cấp tổ chức, Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang có chương trình tổ chức lấy ý kiến cử tri đóng góp cho DTHP, với 10 điểm ở nhiều địa phương, cơ quan, tổ chức tôn giáo, dự kiến có khoảng 700 cử tri, tạo thành đợt sinh hoạt CT-PL quan trọng, có tác dụng giáo dục, phổ biến, tuyên truyền, tạo sự đồng thuận, nâng cao nhận thức và trách nhiệm đối với việc xây dựng HP, tôn trọng, thi hành HP trong nhân dân.

PV: Như vậy, người dân có thể đóng góp ý kiến bằng những cách nào? Thời gian ra sao?

B.T.D: Nhân dân có thể tham gia đóng góp DTHP bằng nhiều cách:

- Gửi ý kiến bằng văn bản đến địa chỉ: số 37 Hùng Vương, Ba Đình, Hà Nội; hoặc gửi về Văn phòng Đoàn ĐBQH-HĐND tỉnh An Giang (số 1, Tôn Đức Thắng, phường Mỹ Bình, TP. Long Xuyên). Bì thư ghi rõ: “Góp ý về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992”, không phải dán tem hoặc trả cước phí bưu điện. 

-Thông qua Trang thông tin điện tử của Quốc hội htttp://duthaoonline.quochoi.vn và các phương tiện thông tin đại chúng; hoặcthông qua Cổng thông tin điện tử tỉnh An Giang htttp://www.gopydthp.angiang.gov.vn

- Thảo luận tại các hội nghị lấy ý kiến DTHP do Đoàn ĐBQH tỉnh, HĐND, UBMTTQVN các cấp tổ chức...

Thời gian lấy ý kiến tiến hành trong 3 tháng, bắt đầu từ ngày 2-1 đến ngày 31-3-2013.

PV: Một số lưu ý, nhắn gửi của ông với cương vị đại biểu Quốc hội tỉnh đến người dân An Giang trong vấn đề trên?

B.T.D: Với ý nghĩa quan trọng, để DTHP năm 1992 có tính toàn diện, tập trung nhiều trí tuệ, chất lượng, đồng thời phát huy quyền làm chủ, tôi rất mong toàn thể nhân dân, cán bộ, đảng viên trong tỉnh phát huy cao tinh thần trách nhiệm, trí tuệ, tâm huyết, có nhiều ý kiến thiết thực đóng góp, góp phần cùng cả nước trong việc xây dựng hoàn chỉnh HP.

PV: Xin cám ơn ông!

(Còn tiếp)

GIA KHÁNH (Thực hiện)